محمد تقي جعفري

572

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى

آيه « لا يُقاتِلُونَكُمْ جَمِيعاً إِلَّا فِي قُرىً مُحَصَّنَةٍ أَوْ مِنْ وَراءِ جُدُرٍ بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ تَحْسَبُهُمْ جَمِيعاً وَقُلُوبُهُمْ شَتَّى ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْقِلُونَ . » 59 : 14 ( 1 ) ( آنان همگى با شما نمىجنگند مگر در ميان آن آبادىها كه پيرامونش [ با ديوارها يا موانع ديگر ] محصور و محفوظ است و يا از پشت ديوارها . آنان در ميان خود كينه و نفاق شديد دارند . [ وقتى كه آنان را مىبينى ] گمان مىكنى آنان مجتمع و اتحاد دارند ، در صورتى كه دلهايشان پراكنده است . اين براى آن است كه آنان مردمى هستند كه تعقل نمىورزند ) . « لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ ما زادُوكُمْ إِلَّا خَبالًا وَلأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ اَلْفِتْنَةَ وَفِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَالله عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ . » 9 : 47 ( 2 ) ( اگر آن منافقين براى جهاد با شما بيرون شوند جز مشقت و فساد به كار شما نخواهند افزود و آنان به ايجاد فساد و كارشكنى در ميان شما شتاب خواهند كرد ، [ آنان با ايجاد موانع ] در جستجوى فتنه و به هم خوردگى ميان شما بر مىآيند . در ميان شما كسانى هستند كه گوش به آنان خواهند داد ، و خداوند به ستمكاران دانا است . ) روايت « لا شجاعة قبل الحرب » . ( پيش از ورود در غوغاى جنگ و پيكار دعواى شجاعت اساس ندارد ) . توضيح : اين جمله را بعضى از مطلعين يكى از ضرب المثلها مىدانند . جلال الدين آن را به طور مرسل ( بدون ذكر راوى ) به پيامبر نسبت داده است . بعضى ديگر مىگويند : از نصايح لقمان حكيم است .

--> ( 1 ) سورهء الحشر ، آيهء 14 . . ( 2 ) سوره التوبة ، آيهء 47 . .